kolędy

Zwyczaj kolędowania w Polsce. Jakie kolędy śpiewamy?

przez Posted on 0 Comments 1 min read 167 wyświetlenia

Terminem „kolędowanie” określa się obrzęd ludowy związany z okresem Świąt Bożego Narodzenia, polegający na obchodzeniu domów przez kolędników. W żywej, trwającej do dziś tradycji, kolędowanie jest jeszcze spotykane w niektórych miejscach w naszym kraju ale również na Słowacji, w Czechach, Białorusi, Rosji, Ukrainie i Serbii. Czyli w państwach słowiańskich.

rócz tego tradycja ta jest często podtrzymywana przez szkoły, domy kultury, zespoły regionalne, stając się elementem folkloryzmu, a przedstawienia kolędnicze i jasełkowe są bardzo popularne jako forma teatru, prezentowana na różnego rodzaju kolędniczych przeglądach i festiwalach.

 Co roku w Polsce odbywają się liczne przeglądy i festiwale kolędowe, z których największym, gromadzącym kilkadziesiąt tysięcy wykonawców jest Ogólnopolski Festiwal Kolęd i Pastorałek w Będzinie.

Jakie kolędy śpiewamy w Polsce?

Niewątpliwie do najpopularniejszych polskich kolęd należą te, które zamieszczone zostały na poniższej playliście:

Playlista Kolęd na 2020 rok!

przez Posted on 0 Comments 1 min read 236 wyświetlenia

Próbujesz znaleźć najlepszą playlistę polskich, pięknych kolęd, których będziesz mógł posłuchać razem z rodziną przy wigilijnej wieczerzy? Nie znalazłeś nic, co chwyciłoby Cię za serce? Specjalnie dla Was stworzyliśmy playlistę kolęd, do której będziecie wracać każdego roku! Tradycyjne, piękne i niesamowite aranżacje znanych polskich kolęd oraz pastorałek.

Nasze kolędy i pastorałki do podstawa, gdy chodzi o rodzinną, wspaniałą przy wigilijnym stole. Zwłaszcza te najpiękniejsze są chętnie śpiewane przez wszystkich, bez względu na wiek. Najpiękniejsze kolędy polskie to zazwyczaj utwory o długiej tradycji, których wspólne odśpiewywanie łączy całe pokolenia. Od lat głośno rozbrzmiewają zarówno wśród dzieci, jak i dorosłych. Dlatego koniecznie zapoznaj się z naszą playlistą! Znajdziesz tu najlepsze wykonania polskich kolęd!

Na naszych playlistach znajdziecie również kolędy i pastorałki: „Cicha Noc”, „Dzisiaj w Betlejem”, „Wśród Nocnej Ciszy” i wiele, wiele innych. Słuchajcie ich z najbliższymi, śpiewajcie wspólnie, udostępniajcie i dzielcie się błogosławieństwem tej cudownej nocy.

Poniżej 10-godzinna playlista polskich kolęd, idealna do odtworzenia na wigilii i w czasie przygotowania do Świąt Bożego Narodzenia:

https://www.youtube.com/watch?v=FJNj0ECKy7g

Ciemna nocy – kolęda

przez Posted on 0 Comments 1 min read 128 wyświetlenia

1. Ciemna nocy niepojęta
Drzewo, co na mrozie pękasz
Pomóżcie mnie, umęczonej
Wędrować w dalekie strony

2. O Józefie, ty mnie wspomóż
Byśmy doszli gdzie do domu
Już ból mi ciało przeszywa
A gdzie ja będę rodziła?

3. Ani łyżki, ani miski
Ani deski dla kołyski
Ani płatka, ani szmatka
Co ja pocznę, biedna matka?

4. Ciemna nocy niepojęta
Drzewo, co na mrozie pękasz
Pomóżcie mnie, umęczonej
Wędrować w dalekie strony

5. Lisy po śniegu rysują
Wilki z boru nawołują
Gdzie ja samotna w tej drodze
Bożego Syna urodzę? x 2

6. Już nie mogę płakać z żalu
Już mnie stopy ogniem palą
A tu jeszcze taka droga
Ani domu, ani ognia

7. Ciemna nocy niepojęta
Drzewo, co na mrozie pękasz
Pomóżcie mnie, umęczonej
Wędrować w dalekie strony

Wigilia przystrojony biało stół

przez Posted on 0 Comments 1 min read 191 wyświetlenia

Znowu minął rok, znów za oknem pada śnieg
blask choinki w domu lśni
bo świąteczne idą dni.
Kolędnicy już
odwiedzają każdy dom
dzwonią sanie pośród zasp,
bo kolędy nadszedł czas.

Ref.: Wigilia przystrojony biało stół
zaprasza siądź z nami wraz gościu nasz
opłatek weź i z nami dziel,
bo dzisiaj radość gości w nas.

Świece płoną już, najjaśniejsza świeci z gwiazd
do wieczerzy siądźmy wraz
cicha noc otuli nas.
Znowu minął rok
kolędników słychać śpiew
trzej królowie drogą mkną
do Betlejem śpieszą się.

Ref.: Wigilia przystrojony biało stół
zaprasza siądź z nami wraz gościu nasz
opłatek weź i z nami dziel,
bo dzisiaj radość gości w nas.

Cicha noc nad Palestyną

przez Posted on 0 Comments 1 min read 378 wyświetlenia

Cicha noc nad palestyną
Cicha noc nad palestyną
Umeczona ziemia śpi
Lasy, góry i doliny
Skryły się w tłumanach mgły x2

Wnet obłoki zapałały
Jasnosc w nocy niczym w dzien
Pastuszkowie poklekali
Oto anioł zjawił sie x2

Nie lekajcie sie pasterze
Mnie posyła ojciec pan
Jam posłaniec w dobrej wierze
Wieść radosna niosę wam x2

Wrodzą syn jest nawidowy
Słą go ciałem stało się
Przybył dać nam żywod nowy
Przybył by pokonać grzech 2x

Pieśni Kolędnicze

przez Posted on 0 Comments 4 min read 986 wyświetlenia

Składanka Pieśni Kolędniczych. Kolędowanie to obrzęd ludowy praktykowany przede wszystkim w kulturach rolniczych i pasterskich przez Słowian i Rumunów, polegający na tym, że grupy kolędników odwiedzały poszczególne gospodarstwa z życzeniami pomyślności w Nowym Roku za co otrzymywały od gospodarzy dary w postaci jedzenia lub drobnych datków pieniężnych. Terminem kolęda określano dawniej zarówno sam obrzęd (Chodzenie po kolędzie), jaki i podarunki składane kolędnikom, a także śpiewane przez nich specjalne pieśni życzące pomyślności w Nowym Roku.

Pieśni Kolędnicze
Pieśni Kolędnicze

Należy rozróżnić kolędy od pieśni kolędniczych. Kolędy to pieśni bożonarodzeniowe oparte na ewangelicznym przekazie o narodzeniu Jezusa, w ludowej tradycji przekazywane w naiwnej poetyce apokryfu, łączącej realizm z cudownością zdarzeń; natomiast pieśni kolędnicze przynoszą poetyckie formuły życzeń dla gospodarzy i jego domowników, zwłaszcza panienek i chłopców, i są wykonywane w ramach obrzędu kolędowania, czyli „chodzenia po kolędzie„. Stary słowiański obrzęd kolędowania już dawno połączył w ludowej kulturze dwie funkcje, kultową i społeczną, po pierwsze funkcję głoszenia dobrej nowiny o nadejściu — wraz z narodzeniem Jezusa — nowego ładu moralnego, świata lepszego, bardziej „ludzkiego” („Weselcie się ludzie, już wam dobrze będzie”), a po drugie — funkcję bratania się ludzi, nawiązywania kontaktów, zwłaszcza kontaktów między chłopcami i dziewczętami, często z jawną intencją matrymonialną. Kolędowanie przyjęło wtórnie funkcję zalotów. Nie bez powodu najpopularniejszym typem pieśni kolędniczych w Lubelskiem są kolędy dla panienek.

Ważne aby pamiętać o tych tradycjach, aby ocalić od zapomnienia rzadki w skali całej Polski, a nawet całej Europy, a niezwykle cenny repertuar muzyczno-pieśniowy pieśni kolędniczych.

Polskie Pieśni Kolędnicze


YouTube responded with an error: The playlist identified with the request's <code>playlistId</code> parameter cannot be found.

Obecnie na terenach wschodniej Polski spotykane jest kolędowanie z gwiazdą wykonaną z kolorowego papieru, podświetloną od środka, przymocowaną ruchomo do drzewca. Trzymający ją kolędnik nazywany był gwiazdorem lub gwiaździchem. W wielu regionach Polski pojawiały się tzw. Herody, czyli grupy odgrywające biblijną opowieść o przyjściu na świat Jezusa, w którą wplatano zabawne wątki ludowe. Charakterystycznymi postaciami w grupach kolędniczych byli także: pasterze, trzej królowie, dziad, baba (za postacie kobiece przebierali się również chłopcy), Żyd, śmierć, diabeł, Cygan, żołnierz, policjant, kominiarze, muzykanci.

Tak wyglądy gwiazdy kolędnicze:

Religijne pieśni bożonarodzeniowe do XIX wieku nazywano kantyczkami, współcześnie określa się je słowem – pastorałki, w odróżnieniu od kolęd nie posiadającej treści religijnej. Obecnie, gdy podczas świąt pojawiają się w naszych domach kolędnicy, najczęściej śpiewają oni 2-3 powszechnie znane pastorałki, które można usłyszeć w telewizji i najczęściej na tym ich umiejętności się kończą. Nie tak było w przeszłości. Tymoteusz Sadowski, który na terenie Podlasia w wieku XVI zbierał bożonarodzeniowe pieśni, wydał je w tomiku zawierającym około tysiąca kantyczek i kolęd. Świadczy to o wielkim bogactwie i różnorodności repertuaru kolędniczego.

Tradycje kolędnicze na Wschodnim Mazowszu” opowiada Maria Bienias z pow. garwolińskiego

Na pograniczu Podlasia, Lubelszczyzny i Mazowsza mamy bardzo skomplikowaną kulturę ludowa. Z tego powodu, uogólnianie tradycji kolędniczych w tym regionie, jest bardzo ryzykowne. Pani Maria Bienias opowiada, jak kolędowano w Woli Koryckiej.

Tradycja kolędowania w domach sąsiadów dziś zachowała się jedynie w formie szczątkowej. Nie ma już ludzi, którzy pamiętają tamte czasy i układy sceniczne dawnych przedstawień kolędniczych. Znamy je dziś tylko z zapisów pamiętnikarskich i scen odtwarzanych na deskach scenicznych. Przyczynił się do tego czas II wojny, kiedy gromadzenie się po domach byl znacznie utrudnione. Tradycyjna wieś w konfrontacji z nowoczesnością dała się porwać fali wspólczesnosci, zatracając przy tym swój dawny czar i magię.

Czym są zatem te zapomniane kolędy? Najczęściej są to pieśni życzące wszelkiego dobra, urodzaju i powodzenia. Często śpiewano kolędę dla konkretnego członka rodziny: dla gospodarza, któremu życzono obfitych plonów, dla gospodyni – której cechy charakteru i urodę wychwalano pod niebiosa. Jeśli w domu była panna lub kawaler, życzono rychłego i szczęśliwego zamążpójścia lub ożenku w nadchodzącym roku. Śpiewano również dla malutkich dzieci i noworodków życząc aby zdrowo i szybko rosły. Właściwie kolędy powstawały spontanicznie, i każdy mógł zostać obdarowany życzeniami według swoich potrzeb.

Opis za: http://www.folk.pl/, http://www.muzeumetnograficzne.rzeszow.pl/, http://www.mapakultury.pl/

Pieśni Kolędnicze:

  1. Bóg wam zapłać
  2. Bóg wam zapłać Panie Gospodarzu
  3. Dobry wam dzień, Gospodarzu
  4. Eja po kolędzie, po kolędzie
  5. Gospodarz wesoły, ochoty pozwoli
  6. Hej, hej, kolęda! Dla Panny Ksieni
  7. Hej, hej, kolęda! Gospodarzowi i Gospodyni
  8. Hej, hej, kolęda! Pannie Ekonomce
  9. Hej, hej, kolęda! Pannie Kuchmistrzyni
  10. Hej, hej, kolęda! Pannie Piwnicznej
  11. Hej, hej, kolęda! Pannie Podskarbini
  12. Hej, hej, kolęda! Pannie Szafarce
  13. Hej, hej, kolęda! Pannie Zakrystyance
  14. Mości gospodarzu, domowy szafarzu
  15. Pani Gospoś
  16. Panie Gospodarzu
  17. Po kolędzie
  18. Po kolędzie omnes ad vos
  19. Po kolędzie z tą kapelą do Betlejem pójdziemy
  20. Przyszliśmy tu po kolędzie
  21. Za kolędę dziękujemy
  22. Zeszliśmy się bracia